Christelijke Psychologie

Christelijke Psychologie – Verenigbare termen
Christendom en psychologie zijn verenigbaar om de eenvoudige reden dat de Bijbelse Christelijke levensbeschouwing een psychologie bevat. Zoals Charles L. Allen heel gepast opmerkt: “De essentie van religie is juist om de gedachten en de ziel van de mens aan te passen. . . Genezing betekent dat een mens tot een correcte relatie wordt geleid met de fysieke, mentale en geestelijke wetten van God” (Genesis 1:27). Dit vereist een wereldbeeld dat het belang van geestelijke zaken erkent. Het Christendom stelt dat God een Iemand is en dat onze menselijke persoonlijkheid op de een of andere manier verband houdt met Zijn persoonlijkheid. Plantinga verwoordt dit als volgt: "Hoe zouden wij over mensen moeten denken? Wat voor soort dingen zijn zij eigenlijk, op een heel fundamenteel niveau? Wat betekent het om menselijk te zijn, en wat betekent het om een menselijk persoon te zijn, en hoe zouden we die persoonlijkheid moeten zien? . . . Het eerste dat we moeten opmerken is dat in het Christelijke denken God de hoofdpersoon is, het eerste en belangrijkste voorbeeld van een Persoon . . . en de eigenschappen die het belangrijkste zijn voor ons begrip van onze eigen persoonlijkheid zijn de eigenschappen die wij met Hem gemeen hebben.”⁵ Met andere woorden, zoals Moreland en Rae zeggen: “Er zit iets in de manier waarop God is dat net zo is als de manier waarop wij zijn.”⁶

Het is alleen maar redelijk te veronderstellen dat Gods magnifieke schepping alleen mogelijk was door middel van denken en plannen en een artistiek en uitvoerend vermogen - al die eigenschappen die mannen en vrouwen gemeen hebben met hun Schepper. Omdat God buiten de algemene openbaring (de orde van de schepping) meer van Zichzelf openbaart in de bijzondere openbaring (de orde van Zijn verlossende plan), zijn wij zelf wezens met een persoonlijkheid, liefde, mededogen en genade - ook in dit geval eigenschappen die wij als menselijk ras in beperkte mate met Hem gemeen hebben.

Christelijke Psychologie – Het bestaan van de ziel
Het Christendom erkent het bestaan van het bovennatuurlijke, waaronder een bewustzijn in ons binnenste dat meer is dan een nevenverschijnsel van de hersenen. De uitspraken van de Bijbel over het lichaam, de levensadem, de ziel, de geest, het hart en het verstand suggereren en dualistische ontologie (of bestudering van het bestaan)⁷, dat wil zeggen dat de menselijke aard bestaat uit twee fundamenteel verschillende realiteiten: de lichamelijke (materiële of natuurlijke) realiteit en de geestelijke (bovennatuurlijke) realiteit. De uitspraak van Jezus dat wij Degene moeten vrezen "die en ziel en lichaam kan ombrengen in de hel" (Matteüs 10:28) en de uitspraak van Paulus over lichaam, ziel en geest (1 Tessalonicenzen 5:23) benadrukken het onderscheid tussen materiële en geestelijke eigenschappen. De Bijbel ontkent het lichaam niet. De Bijbel zegt eenvoudigweg dat wij méér zijn dan slechts een fysiek lichaam.

Sir John Eccles, een van 's werelds meest gerespecteerde neuropsychologen, gelooft dat het dualisme (de tweevoudige realiteit van lichaam en geest) de enige verklaring is voor een groot aantal fenomenen die met het bewustzijn te maken hebben. Een van de redenen die Eccles tot deze conclusie leiden is de "eenheid van identiteit" die elk individu heeft. Paul Weiss legt dit uit: “Ook al weet ik dat ik continu verander - al mijn moleculen veranderen voortdurend, alles in mijn lichaam verandert voortdurend en heel wezenlijk - toch is er altijd mijn identiteit, mijn bewustzijn dat ik in essentie nog steeds hetzelfde ben als twintig jaar geleden. Maar hoeveel ik [lichamelijk] ook ben veranderd, de continuïteit van mijn identiteit is nooit onderbroken geweest.”⁸

Waar het om gaat is het volgende: omdat de fysieke samenstelling van de hersenen onophoudelijk verandert, zou er geen eenheid van identiteit kunnen zijn als het bewustzijn een toestand zou zijn die volledig afhankelijk is van de fysieke hersenen. Er moet iets meer zijn dan het fysieke brein: iets geestelijks of bovennatuurlijks.

Het menselijk geheugen is een ander facet van dit "eenheid van identiteit" argument. Ook het geheugen ondersteunt het idee dat er een bovennatuurlijke ziel (hart, geest) bestaat. Arthur Custance schrijft: “Wat onderzoek tot dusver heeft laten zien, is dat er geen exacte één-op-één relatie bestaat tussen enig onderdeel van het geheugen en de zenuwcellen waarin het geheugen verondersteld wordt gecodeerd te zijn.”⁹

Zonder enig concept van de ziel hebben de Humanisten, de Marxisten en de Postmodernisten de grootste moeite om het geheugen en de eenheid van identiteit te verklaren. Een ander probleem, dat wij later zullen beschrijven, is hoe het materialistische standpunt de vrije wil van de mens uitlegt. Alleen een wereldbeeld dat veronderstelt dat er méér is dan een omgeving die de menselijke fysieke machine manipuleert kan de vrije wil verklaren. Het Christelijke dualisme biedt een beter fundament voor de psychologie omdat het de integriteit van ons denken en van onze vrije wil verdedigt.

Christelijke Psychologie – De aard van de gevallen mens
In de Christelijke psychologie houdt een correct begrip van de menselijke aard niet op bij de bevestiging van het bestaan van een geest, ziel, hart en verstand in ons binnenste. Het Christelijke wereldbeeld zegt verder dat de menselijke aard verdorven is vanwege Adam en Eva's beslissing om God in de Hof van Eden ongehoorzaam te zijn. Dit begrip van de menselijke neiging om te zondigen is kritiek voor ons begrip van onze menselijke aard en onze mentale processen.

Onze opstand tegen God heeft een drastische, catastrofale verandering teweeg gebracht in onze relatie met de rest van het bestaan en zelfs met onszelf. Deze verandering heeft ernstige gevolgen voor alle aspecten van de realiteit, inclusief de psychologie. Sterker nog, onze zondige aard (ons verlangen om opstandig te zijn tegenover God en tegenover andere mensen) is volgens de Christelijke levensbeschouwing de bron van alle psychologische problemen. Francis A. Schaeffer zegt: “Het primaire psychologische probleem is dat wij proberen te zijn wat wij niet zijn en proberen te dragen wat wij niet kunnen dragen. Maar nog meer dan dat is het primaire probleem dat wij niet bereid zijn om de schepselen te zijn die wij in de ogen van onze Schepper zijn”¹⁰. In plaats daarvan willen wij zelf God zijn. Wij vinden het te beperkend om slechts een schepsel te zijn, vooral op het gebied van de leefregels - en dat is eigenlijk de kern van de zaak. Vergeet niet dat juist het hart zegt dat er geen God is (Psalm 14:1). Het hart is bedrieglijk en boosaardig (Jeremia 17:9).

Deze kijk op de zaken is cruciaal voor de Christelijke theologie omdat deze ons in staat stelt in te zien hoe zeer wij de reddende kracht van Christus nodig hebben. Op een lager niveau is dit begrip cruciaal voor de Christelijke psychologie. Om de menselijke aard correct te kunnen begrijpen, moet de psycholoog begrijpen dat wij een natuurlijke neiging hebben om tegen God en Zijn wetten in opstand te komen. Als de Christelijke kijk op de menselijke aard juist is, dan kan alleen het Christendom een echte, zinvolle en bruikbare psychologie ontwikkelen, omdat alleen het Christendom het werkelijke probleem van het hart, het verstand en de wil erkent in relatie tot God. Bovendien biedt alleen het Christendom een raamwerk waarin wij werkelijk verantwoordelijk worden gehouden voor onze gedachten en onze daden. "Het grote voordeel van de doctrine van de zonde," zegt Paul Vitz, "is dat het een verantwoordelijkheid introduceert voor ons eigen gedrag en een verantwoordelijkheid om ons gedrag te veranderen om onze eigen toestand zin te geven.”¹¹

Alleen de Christelijke psychologie ziet de menselijke aard op een manier die overeenstemt met de realiteit en die in staat is om onze grootste problemen aan te pakken: onze zondeproblemen. De Christelijke psychologie ziet mannen en vrouwen niet alleen als lichamelijke wezens, maar ook als geestelijke wezens; als wezens die verantwoordelijk zijn ten opzichte van God; als wezens die naar Gods gelijkenis zijn geschapen; en als wezens die zich in opstandigheid van hun Schepper hebben afgekeerd. Alleen het Christendom is bereid om het probleem het hoofd te bieden dat noodzakelijkerwijs voortkomt uit hun zondige aard: het bestaan van schuldgevoelens.

Christelijke Psychologie – Conclusie
De Christelijke kijk op de menselijke aard of wat het betekent om een menselijk wezen te zijn is complex, omdat deze te maken heeft met termen als ziel, geest, verstand, hart, wil, bewustzijn en intuïtie.¹² Bovendien is het mogelijk dat Christenen die de menselijke aard op een juiste manier inzien nooit professionele psychologische hulp nodig hebben, omdat zij een geestelijk gezond leven leiden in een blijvende onderwerping aan Christus. Christenen hebben de keuze om God te geloven of niet te geloven, wanneer Hij zegt dat Hij met het zondeprobleem heeft afgerekend middels de offergave van Zijn Zoon.

Schaeffer geeft een samenvatting van een eenvoudige benadering die hij "positieve psychologische hygiëne" noemt: "Als een Christen moet ik mijzelf in de praktijk niet in het middelpunt van het universum plaatsen; ik moet iets anders doen. Als ik dat doe dan is dat goed, en als ik dat nalaat dan is dat een zonde. Maar dit is ook voor mij persoonlijk belangrijk in dit leven. Ik moet denken zoals God denkt, en ik moet naar de dingen verlangen waar God naar verlangt.”¹³ “Naar de dingen te verlangen waar God naar verlangt” betekent niet dat wij hoogmoedig moeten worden, maar dat wij in alle bescheidenheid anderen belangrijker dan onszelf achten (Filippenzen 2:3).

Het advies van Paulus in het boek Filippenzen is werkelijk veel waardevoller dan een groot aantal bezoeken aan de psycholoog: "Handel niet uit geldingsdrang of eigenwaan; laat onder u de gezindheid heersen die Christus Jezus had; doe alles zonder morren en tegenspreken; laat de Heer uw vreugde blijven; pas op voor die honden met hun kwalijke praktijken; laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen; schenk aandacht aan alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat rechtvaardig is, alles wat zuiver is, alles wat lieflijk is, alles wat eervol is, kortom, aan alles wat deugdzaam is en lof verdient."

De keuze tussen de Christelijke psychologie en alle andere psychologische stromingen is duidelijk. Zoals Kilpatrick zegt: “Onze keuze . . . is werkelijk dezelfde als de keuze die Adam en Eva hadden: of wij vertrouwen op God, of wij geloven wat de slang zegt, namelijk dat wij zelf als goden kunnen worden.”¹⁴

Praat over ons:

Volg ons: